___Als de Wereld je thuis is___

Een nieuwe generatie van professionals staat op: de digitale nomade. Die heeft niets anders nodig dan een laptoptas, smartphone, paspoort en een stapeltje schone kleding. Valentijn van Santvoort is er zo één. ‘Ik kan overal waar ik mijn jas neerleg werken. Die vrijheid geeft een geweldige kick!’

___Als de
Wereld je
thuis is___

Een nieuwe generatie van professionals staat op: de digitale nomade. Die heeft niets anders nodig dan een laptoptas, smartphone, paspoort en een stapeltje schone kleding. Valentijn van Santvoort is er zo één. ‘Ik kan overal waar ik mijn jas neerleg werken. Die vrijheid geeft een geweldige kick!’

Zijn koffer staat al bij de voordeur. Het appartement in Amsterdam is onderverhuurd voor twee maanden. Er is een bescheiden financiële buffer opgebouwd voor eventuele tegenslagen. En het meeste werk is afgerond, zodat hij straks met een schone lei kan beginnen. Freelance reclamestrateeg en ondernemer Valentijn van Santvoort (34) is klaar voor zijn reis naar Bali, waar hij met twee vrienden gaat werken. Jazeker: werken. ’s Ochtends klapt hij de laptop open, tussen de middag volgt een wandeling in de zon, ’s middags afspraken in hippe koffiebars en daarna lonkende zee en het surfboard. ‘Want uiteindelijk ben je er ook gewoon om te relaxen’, lacht Van Santvoort. Zijn compagnon Mark van der Heijden werkt op hetzelfde moment duizenden kilometers verderop. Hij zit in de Colombiaanse stad Medellín en houdt via internet contact met Valentijn.


___ Karavaan

Welkom in de wereld van digitale nomaden: mensen die reizen en werken combineren. Hoewel velen er slechts van dromen, voegt deze groep de daad bij het woord.

___ Je zit nergens aan vast.
Een vliegticket is zo geboekt___

Regelmatig vertrekken ze naar het buitenland om daar achter hun laptop te kruipen met gelijkgestemden die ook voor deze vorm van onafhankelijkheid hebben gekozen. Ze spreken met elkaar over hun thuisland en cultuur. Hoor je goede verhalen over een nieuwe stad? Dan is een vliegticket snel geboekt, pak je je spullen in en trek je snel verder. Ze zijn digitale nomaden, maar samen vormen ze een heuse karavaan. Het nomadenbestaan is de oudste vorm van het menselijk bestaan. In de prehistorie reisden de meeste volkeren de groene weiden achterna. Een vaste plek had vooral nadelen: het gras raakte op, het water vertroebelde, de natuurlijke kringloop van de seizoenen joeg het vee voort, altijd maar voort. Natuurlijk laat de digitale nomade zich niet door zijn primaire levensbehoefte drijven, maar door een hang naar vrijheid, naar onafhankelijkheid en naar avontuur. Jagen doen ze niettemin nog altijd – hun gewenste weidegrond is een onbekende stad, met stabiele en snelle wifi-voorzieningen.


Hoeveel mensen als digitale nomade leven is moeilijk te zeggen, mede doordat de definitie niet even duidelijk is. Iemand die voortdurend in het buitenland rondreist met zijn laptop valt binnen de groep, maar ook de reizende vertegenwoordiger die regelmatig tripjes maakt van enkele maanden. Wel is duidelijk dat het om grote aantallen gaat: populaire Facebookgroepen als Digital Nomads around the world en Female Digital Nomads hebben respectievelijk 93.000 en 41.000 leden. Vooral beroepen in de technologie en cryptovaluta lenen zich voor het nomadische bestaan, maar ook creatieven en marketeers zijn goed vertegenwoordigd.

___ Community

Valentijn van Santvoort is niet alleen zelf zo’n gelaptopte globetrotter, hij is ook een dienstverlener aan deze digitale community. Wanderbrief, de start-up van Van Santvoort en compagnon Van der Heijden, brengt al deze mensen met elkaar in contact op een online platform. Daarmee bieden zij de digitale eenpitters de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten. Want hoewel ze er graag zelfstandig op uit trekken, zoeken ze maar al te graag verbinding met anderen.

Wanderbrief begon na Van Santvoorts dertigste verjaardag. Hij had snel carrière gemaakt in de reclamewereld en was toegetreden tot het managementteam van reclamebureau Havas Boondoggle in Amsterdam. ‘Ik had ook net een nieuw appartement in Amsterdam betrokken. Allemaal heel cool, maar ik miste al gauw de autonomie. Je ervaart nooit volledige vrijheid zolang je voor een baas werkt.’ En dus koos hij radicaal voor het freelance bestaan en nam ontslag. Zijn werkgever reageerde geschokt: ‘Men dacht dat ik gek geworden was.’ Zijn ouders vroegen zich bezorgd af hoe hij zijn hypotheek zou betalen.

Maar Van Santvoort en Mark van der Heijden, een oud-collega, hadden het idee dat ze goud in handen hadden. ‘Mark had al twee jaar gewerkt bij bedrijven over de hele wereld. Kost en inwoning werden voor hem geregeld. In twee jaar tijd deed hij voor 32 klanten liefst 27 landen aan. Toen hij terugkwam waren veel mensen in zijn omgeving jaloers. Die zagen dat reizen ook wel zitten, maar wisten niet waar ze moesten beginnen.’ Zo ontstond Wanderbrief, waarmee het duo aanvankelijk bedrijven en digitale nomaden met elkaar in contact wilde brengen.

___Waarom alleen het avontuur najagen? Kun je door te reizen niet duurzaam in je toekomst investeren?___

___Waarom alleen het avontuur najagen? Kun je door te reizen niet duurzaam in je toekomst investeren?___

Om de proef op de som te nemen, verkenden de twee het werkklimaat op Bali. Vijftien jaar eerder, tijdens een vakantie, had Van Santvoort op dat eiland nog overwegend rijstvelden gezien. ‘Nu domineerden de professionals-met-laptop in het straatbeeld. Die waren daar aan het genieten van het lekkere weer, de zee en het goede eten, maar verenigden zich ook om zaken te doen of samen te werken. Ogenschijnlijk zijn ze op vakantie, maar in de praktijk verdienen ze gewoon hun geld.’


___ Wereldwijd abonnement

Het bestaan van een digitale nomade klinkt aantrekkelijk, maar niet iedereen heeft het in zich om langdurig over de wereld te reizen. ‘Het bestaan van een digitale nomade is een zakelijke realiteit. Wie aan het eind van de maand geen geld in het laatje heeft, is snel weer thuis.’ Een echte digitale nomade is een professional, vindt Van Santvoort.


Sommige agglomeraties zijn beter geschikt voor die rondtrekkende techies dan andere. ‘In steden als Medellín en Lissabon, maar ook op Bali en in Chiang Mai in Thailand zie je langzaam een wereld ontstaan die is ingericht op digitale nomaden: van gedeelde kantoren waar je een bureau kunt huren tot sportschoolabonnementen die per maand opzegbaar zijn. Alles is ingericht op een mogelijke doorreis.’ Ook zijn er steeds meer bedrijven die inspringen op de markt van de reizende werkende.

Digitale verzekeraars als World Nomads, True Traveller of Safety Wings bieden reisverzekeringen die langer geldig zijn dan de gebruikelijke paar maanden en zorgverzekeringen met een wereldwijde dekking. En toch blijft het pionieren. In elk land werken de zaken anders. En elke digitale nomade moet zijn rugzak met een flinke dosis doorzettingsvermogen zien te vullen om die onafhankelijke levensstijl te kunnen voortzetten. ‘Hoewel het steeds vaker gebeurt, is het geen makkelijke levensstijl. Waar op een kantoor van alles voor je is geregeld, wachten je in het buitenland onbewandelde paden.’


Het medicijn is een combinatie van doorzettingsvermogen, creativiteit en vindingrijkheid. Toen Van Santvoort en Van der Heijden met hun eerste businessmodel zochten naar partners, besloten ze hun zinnen te zetten op Porsche. ‘Ik achterhaalde wie de marketingdirecteur was, werd doorverbonden door zijn secretaresse en deelde onze plannen. Hij was gecharmeerd van ons verhaal en ging met ons in zee.’ Het kenmerkt de branie van de digitale nomade: ‘Geen angst voor het onbekende, maar frisse moed voor nieuw avonturen.’ Na Porsche werkte Wanderbrief samen met bedrijven als Vodafone en Amnesty International, die wereldwijde opdrachten aanboden in ruil voor kost en onderdak. ‘Mensen konden voor een paar maanden naar het buitenland om te werken voor coole bedrijven. Die bedrijven hadden op hun beurt steeds een enthousiaste kracht met nieuwe, verfrissende inzichten. Onze cowboydroom werd werkelijkheid en dat was te gek, maar het model was moeilijk schaalbaar. Want hoe kan een HR-afdeling dit soort contracten juridisch verantwoorden? Daarom hebben we onze koers aangepast.’

___Geen angst voor het onbekende, maar moed voor nieuwe avonturen___

___Geen angst voor het onbekende, maar moed voor nieuwe avonturen___

___ Volwassen vooruit

Wanderbrief is inmiddels geëvolueerd tot een online community, bestemd voor mensen die elkaar online en offline kunnen ontmoeten bij zogenaamde meet-ups. Dat zijn bijeenkomsten waar de kansen en moeilijkheden van het nomadische bestaan worden besproken, maar ook ervaringen worden gedeeld. De digitale nomade wordt vroeg of laat met eenzaamheid geconfronteerd. ‘Doordat alles als thuis zou kúnnen voelen, voel je je aan het eind van de rit nergens meer echt thuis. Ontheemd raken is dan het risico.’


In historisch opzicht was een eigen huis, op eigen land, met eigen inboedel, de basis van vermogensopbouw. Je erfde een kavel van je ouders en gaf dat bezit ook weer door aan je kinderen. Hoe doe je dat als je door deze levensstijl het begrip ‘thuis’ verliest? Dat is nog zo’n moeilijke vraag voor digitale nomaden: hoe bouw je als reizende aan je toekomst? Wanderbrief start binnenkort een bootcamp voor digitale nomaden, die hun avontuur in een duurzaam levensplan willen gieten. Van Santvoort: ‘In deze bootcamp word je in twee weken klaargestoomd voor een leven als digitale nomade.

___Wie zijn vrijheid niet serieus neemt, is eigenlijk op vakantie met zijn laptop___

___Wie zijn vrijheid niet serieus neemt, is eigenlijk op vakantie met zijn laptop___

Valentijn van Santvoort

34 jaar

Valentijn van Santvoort is oprichter van Wanderbrief, een platform voor digitale nomaden. Hij is freelance brand strategist en werkte eerder in de reclamewereld.

We behandelen onderwerpen als: hoe verkoop je jezelf, hoe vind je goede opdrachten en hoe ga je om met psychologische bijkomstigheden? We proberen realiteit te geven aan de droom, zodat mensen deze leefwijze óók gaan zien als een duurzame investering in de toekomst.’


Het is een misverstand om te denken dat je als digitale nomade alleen maar avonturen beleeft. Wil je ’s middags met vrienden samen de stad ontdekken, dan is het aantrekkelijk om je werk te laten voor wat het is. ‘Maar die vrijheid moet je wél verdienen’, zegt Valentijn van Santvoort. ‘Neem je die vrijheid niet serieus, dan ben je eigenlijk gewoon op vakantie met je laptop.’


___ Thuis? Hoezo thuis?

De oer-nomade verdween door de opkomst van de landbouw.

Die verplichtte hem om op een vaste plek gewassen te verbouwen. Wacht de nieuwe digitale nomaden eenzelfde toekomst? Een toekomst waarbij een gezin stichten en een huis kopen het natuurlijke gevolg is van ouder worden? Haalt die realiteit de rondreizende twintiger vanzelf in?

Nee, vindt Van Santvoort: ‘Voor alles waar je succesvol in wil zijn, zul je moeten werken. Of dat nou hier is of daar. De omstandigheden waaronder dat gebeurt, kun je 180 graden draaien. Natuurlijk: het brengt een grote mate van onzekerheid met zich mee. Je bouwt zowel op zakelijk als persoonlijke vlak een nieuw bestaan op, dat is een grote stap. Maar alles wat jij aan het eind van de maand verdiend hebt, heb je zélf geregeld en gecreëerd. Dat geeft een enorme kick en dat neemt niemand je meer af.’

Fotografie: Martin Dijkstra