___Op naar
een nieuwe droomreis___

Van Montevideo naar Antarctica, van Afrika naar Iran. Prijswinnend natuurfotograaf Marsel van Oosten reist al tien jaar de ruigste plekken van de wereld af, op zoek naar wilde dieren in hun ongerepte habitat. Hij mag zich Wildlife Photographer of the Year 2018 noemen. Het begon allemaal met een eenvoudig, maar ontzettend vernuftig ondernemersplan.

___Op naar
een nieuwe droomreis___

Van Montevideo naar Antarctica, van Afrika naar Iran. Prijswinnend natuurfotograaf Marsel van Oosten reist al tien jaar de ruigste plekken van de wereld af, op zoek naar wilde dieren in hun ongerepte habitat. Hij mag zich Wildlife Photographer of the Year 2018 noemen. Het begon allemaal met een eenvoudig, maar ontzettend vernuftig ondernemersplan.

___ ANTARCTICA, IJSBERG

Adélie pinguïns zwemmen grote afstanden om voedsel te vangen. Als er een ijsberg voorbij komt drijven, rusten ze daarop even uit.

‘Als ik aan een reis begin, denk ik aan de droomfoto die ik wil schieten, van een bijzonder en zeldzaam dier, midden in zijn eigen indrukwekkende omgeving. Ik doe mijn ogen dicht, en dan zie ik ’m – een baviaan op een rots, een close-up van een giraffe, pinguïns op een helblauwe ijsberg. Maar goed, dat is het ideaalplaatje. De kans dat je die ooit zult zien, is verwaarloosbaar. En toch… Elk jaar opnieuw droom ik ervan, vlak voordat de Antarctische zomer begint. Op de Zuidpool zijn er legio tinten ijs: wit, glazig, maar ook blauw ijs in verschillende gradaties. Die blauwe kleur ontstaat door de ijsstructuur, de ouderdom van het ijs en de lichtinval. Oogverblindend mooi is diepblauw ijs. Hoe dichter je bij het Antarctisch schiereiland komt, des te groter de kans dat je zulke ijsbergen ziet. De pinguïns geven de foto schaal. Zonder pinguïns heb je als kijker geen flauw idee van de omvang van een ijsberg. Met één pinguïn erop, verandert een brok ijs in een imposante en vervaarlijke drijvende berg.’

___ JAPAN, HOKKAIDO

In de Japanse en Chinese cultuur is de kraanvogel het symbool van geluk en een lang leven, maar de soort was bijna uitgestorven. Deze foto is genomen in de winter en toont de paringsdans.

___Schat, het roer gaat om, zei ik. Haar reactie: Als je dat wil, dan moet je dat gewoon maar doen___

___Schat, het roer gaat om, zei ik. Haar reactie: Als je dat wil, dan moet je dat gewoon maar doen___

1991-2006

Amsterdam – Tanzania

‘Als reclamemaker kende ik de fotografische wereld uit tweede hand. Toen ik zelf begon te schieten, als hobby, bakte ik er maar weinig van. Ik moest echt de techniek onder controle krijgen. Onze huwelijksreis, in 2001, naar Tanzania, was mijn eerste kennismaking met de dieren van het Afrikaanse continent. Tijdens die reis nam mijn hobby serieuze vormen aan. Een paar jaar later beloofde ik mezelf om ooit nog eens een switch te maken. En fotograaf te worden.’


‘Maar wanneer? Ik wist dat ik ongelooflijk veel zekerheid zou verliezen. Ik was mede-eigenaar van een reclamebureau. Het was geen goede tijd voor reclamemakers, maar ik verdiende genoeg en als bureau wonnen we zelfs internationale prijzen. Maar het werk was altijd stressvol. En je hebt met klanten te maken, die je werk niet altijd waarderen.

Zo maakte ik ooit een storyboard voor een commercial van een autobedrijf. Na onze presentatie zei de CEO van dat automerk: “Er zit een kat in je spot. Ik houd niet van katten. Maak maar een nieuwe.” Nou, daar was ik helemaal klaar mee. Op een zondagmiddag in 2006, tijdens de lunch met mijn vrouw, zei ik: het roer gaat om. Ze zei: “Als je dat wil, dan moet je dat gewoon maar doen.”’

‘Of die keuze uit frustratie geboren was? Niet alleen. Ik wist dat als ik mijn droom wilde volgen, los moest komen van mijn loopbaan in de reclame – dat ik mijn onafhankelijkheid moest claimen. Dit was dé kans.’

2007

Texel – Afrika

‘Maar toen moest er nog geld binnenkomen. Klein probleempje: er is maar weinig vraag naar natuurfotografie. Nieuwsfotografie, modefotografie en reclamefotografie zijn altijd in trek, want het onderwerp – het nieuws, de mode en de reclame – verandert voortdurend. Voor natuurfotografie gaat dat niet op. De fotograaf die vijfentwintig jaar geleden een mooie foto van een olifant maakte, verkoopt die nog steeds. De berg bruikbare natuurfoto’s wordt dus groter en groter. En de vraag neemt af. Mijn dilemma was: hoe ga ik daar geld mee verdienen?’

___ MADAGASCAR, MORONDAVAO

Een klimmer haalt bloemen uit een baobab voor wetenschappelijk onderzoek. In de loop der jaren zijn veel van deze bomen gekapt om plaats te maken voor landbouwgrond.

___ ZAMBIA, VICTORIA FALLS

Afrikaanse olifant manoeuvreert zich in zeldzame positie.

‘Of toch niet? We hadden een list nodig. Die list ontdekten we: als we nou eens een fotoboek maken van de betere safarilodges. In alle bestaande boeken waarin safarilodges vergeleken werden, waren de lodges wel te zien, maar niet de natuur er omheen, niet de wilde dieren waar iedereen voor komt. Dus maakte ik van alle gelikte safarifoto’s die ik tot dan toe had geschoten een dummy van zestig pagina’s. Dat zag er goed uit – ik kom niet voor niets uit de reclame. Die dummy stuurden we naar alle luxe lodges die we wilden bezoeken. Of ze mee wilden doen met ons boek. We vroegen er nog fors geld voor ook. En betaling in natura – vervoer en overnachtingen. Dat bleek geen probleem: we hebben bij elkaar 48 lodges in heel Afrika gevonden, die allemaal bereid waren te betalen. Zelfs luchtvaartmaatschappijen en autoverhuurbedrijven deden mee.’


‘Sindsdien hebben we jarenlang dwars door Afrika gereisd. Met die ervaring kreeg ik de kans mijn portfolio op te bouwen. Inmiddels reizen we naar alle werelddelen. En het wildste continent is Antarctica.’


2018 Uruguay – Zuid-Georgia – Antarctica

‘Mijn vrouw en ik zijn net naar de Zuidpool geweest. De omstandigheden zijn daar zo bruut, dat elke reis uniek is. Het was inmiddels onze achtste keer.

We staken de ruim 2.000 zeemijlen tussen Uruguay en het schiereiland van Antarctica over. Ons vervoermiddel, een compact cruiseschip, bracht ons in een week dwars door de Straat van Drake; een passage tussen Vuurland en het Antarctische schiereiland. Hoewel dat stuk oceaan meer dan duizend zeemijlen breed is, moet zich daar de Antarctische westenwinddrift doorheen persen: een ijskoude zeestroom die oostwaarts rond de Zuidpool cirkelt. Het kan dus gigantisch stormen. Golven van zeven meter hoog zijn geen uitzondering. Het is dus altijd weer spannend om aan boord te gaan.’


‘Het zal je verbazen hoeveel zeedieren er in deze ijskoude wateren leven. Vanuit Montevideo is onze eerste bestemming Zuid-Georgia en de Sandwicheilanden. De dierenwereld van die eilanden is daar nog indrukwekkender dan op Antarctica. De dieren zijn ook niet bang voor mensen. Uniek, als je bedenkt dat overal ter wereld de beesten voor je weg rennen of vliegen. Op het strand komen zeeolifanten met je kennismaken, de pinguïns pikken je en meeuwen en andere zeevogels landen gewoon naast je.’

‘Op Antarctica ligt altijd ijs. Met een opblaasboot, een Zodiac, vaar je vanaf het schip naar land. Dat is altijd riskant. Het weer kan razendsnel omslaan. En als de wind draait, wordt al ijs naar het land gestuwd. Dan moeten we op het puntje van het Antarctische vasteland blijven overnachten. Daarom nemen we bij elke landing tonnen met eten en drinken mee, en tenten. Eén keer sloeg het weer plotseling om. We waren net aan land, toen het uit het niets verschrikkelijk begon te waaien. De zeehonden rolden een voor een om. Een hele kolonie pinguïns schoof als een trekharmonica in elkaar. Na vijf minuten ging de wind weer liggen.’

‘Terug vaart elk schip naar Ushuaia, de meest zuidelijke stad van Zuid-Amerika. Van daaruit vlieg je naar Buenos Aires en kun je op het vliegtuig naar Schiphol stappen. Jammer dat de reis voorbij is. Er zijn zo veel mooie landingsplaatsen op Antarctica, dat ik er graag nog eens de kustlijn zuidwaarts zou volgen. Daar wordt de ijskoude natuur hoe langer hoe wilder.’


2018 Amsterdam

‘Ik ben aan het inpakken. Zondag is het zover. Dan vliegen we naar Iran. Vorig jaar gingen mijn vrouw en ik al naar dat land om de natuur te scouten. Deze keer nemen we een groep fotografen mee, twaalf mensen in totaal. Op naar een nieuwe droomreis.’

___ LIBIË, SAHARA

Deze toeareg is geportretteerd in het uiterste zuidwesten van Libië, vlakbij de grens met Algerije. Een paar dagen eerder was Marsel al voorbij deze duinen gereden. Hij besloot om later terug te keren met beter licht en als er flinke wind stond.

___Ik wist dat ik mijn onafhankelijkheid moest claimen___

___Ik wist dat ik mijn onafhankelijkheid moest claimen___

___ CHINA, ZUIDWESTEN

De zeldzame gouden stompneusaap leeft hoog in de bergen. Door deze foto werd Marsel uitgeroepen tot Wildlife Photographer of the Year – de Oscar van de natuurfotografie.

Marsel van Oosten

51 jaar

Marsel van Oosten was niet altijd natuurfotograaf. Tot 2007 werkte hij als art director voor reclamebureaus FHV/BBDO, TBWA en Ogilvy & Mather. De laatste drie jaar was hij met twee compagnons eigenaar van bureau Cygnus X-3. Fotografie was een wilde ambitie. De vonk sloeg over tijdens een reis naar Tanzania. Pas in 2007 begon hij daar serieus werk van te maken.